Δυτική Μακεδονία: Υπερυπολογιστής και data centers αλλάζουν το τοπίο
Υπερυπολογιστής, data centers και επενδύσεις φέρνουν νέες δυνατότητες για θέσεις εργασίας, έρευνα και επιχειρήσεις
Σε μια νέα εποχή για τη Δυτική Μακεδονία μπορεί να οδηγήσει η ανάπτυξη υποδομών δεδομένων και Τεχνητής Νοημοσύνης, καθώς η περιοχή αρχίζει να αποκτά θέση στον χάρτη των μεγάλων τεχνολογικών επενδύσεων της χώρας. Το στοίχημα δεν αφορά μόνο τα έργα και τις εγκαταστάσεις που σχεδιάζονται, αλλά κυρίως το τι μπορεί να δημιουργηθεί γύρω από αυτά.
Το θέμα ήρθε στη Βουλή μετά από επίκαιρη ερώτηση του Δ΄ Αντιπροέδρου της Βουλής και βουλευτή Κοζάνης Παρασκευά Κουκουλόπουλου, με τον υπουργό Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης Δημήτρη Παπαστεργίου να παρουσιάζει τις δυνατότητες που ανοίγονται για τη Δυτική Μακεδονία.
Σύμφωνα με τον υπουργό, οι νέες υποδομές μπορούν να φέρουν άμεσες θέσεις εργασίας, αλλά και σημαντικότερα έμμεσα οφέλη. Η λειτουργία data centers και εγκαταστάσεων υψηλής υπολογιστικής ισχύος μπορεί να προσελκύσει επιχειρήσεις, ερευνητικά προγράμματα και νεοφυείς εταιρείες, δημιουργώντας σταδιακά ένα οικοσύστημα γύρω από την τεχνολογία.
Στο επίκεντρο βρίσκεται η Κοζάνη και το Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας, όπου προγραμματίζεται η εγκατάσταση νέου υπερυπολογιστή. Η διαγωνιστική διαδικασία αναμένεται να ξεκινήσει μέσα στον Οκτώβριο, με τη νέα υποδομή να προορίζεται για ερευνητική και επιχειρηματική χρήση.
Η σημασία του εγχειρήματος βρίσκεται και στη σύνδεσή του με τον εθνικό υπερυπολογιστή «Δαίδαλο», ο οποίος εγκαινιάζεται στις 19 Οκτωβρίου στο Λαύριο. Ο σχεδιασμός προβλέπει συμπληρωματικό ρόλο των δύο υποδομών: η εκπαίδευση μοντέλων Τεχνητής Νοημοσύνης θα γίνεται στο Λαύριο και στη συνέχεια τα μοντέλα θα μπορούν να «τρέχουν» στην υποδομή της Κοζάνης.
Για τη Δυτική Μακεδονία αυτό σημαίνει ότι η περιοχή δεν περιορίζεται πλέον στον ρόλο του τόπου εγκατάστασης ενεργειακών ή βιομηχανικών υποδομών. Επιχειρείται να αποκτήσει και ρόλο στην παραγωγή γνώσης και στην ανάπτυξη τεχνολογίας.
Ο Δημήτρης Παπαστεργίου έδωσε ιδιαίτερη έμφαση και στο ανθρώπινο δυναμικό. Οι υποδομές αυτές χρειάζονται εξειδικευμένους τεχνικούς και εργαζόμενους στον χώρο της πληροφορικής, με την προοπτική να δημιουργηθούν καλά αμειβόμενες θέσεις εργασίας εκτός Αθήνας. Αυτό, με τη σειρά του, μπορεί να δημιουργήσει προϋποθέσεις για επιστροφή εργαζομένων στην περιφέρεια ή για εγκατάσταση νέων ανθρώπων στη Δυτική Μακεδονία.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η ευρωπαϊκή προσπάθεια για τη δημιουργία AI Gigafactories. Η Ελλάδα έχει ήδη διαθέσει 350 εκατ. ευρώ στην πρωτοβουλία EuroHPC, ενώ, εφόσον προχωρήσει η σχετική ελληνική πρόταση, το ποσό μπορεί να ενισχυθεί με αντίστοιχη ευρωπαϊκή χρηματοδότηση, φτάνοντας συνολικά τα 700 εκατ. ευρώ.
Ο σχεδιασμός αυτός δεν ταυτίζεται με τις επενδύσεις στα μεγάλα data centers που έχουν ανακοινωθεί για την περιοχή. Πρόκειται για διαφορετικές υποδομές και διαφορετικά επενδυτικά σχέδια, τα οποία όμως εντάσσονται στη γενικότερη προσπάθεια να αποκτήσει η Ελλάδα μεγαλύτερη υπολογιστική ισχύ και τεχνολογική αυτονομία.
Παράλληλα, ανοιχτό παραμένει το ζήτημα της ανταποδοτικότητας προς την τοπική κοινωνία. Η αξιοποίηση της θερμότητας που παράγεται από τις υποδομές για την ενίσχυση της τηλεθέρμανσης, η κάλυψη μέρους των ενεργειακών αναγκών από ανανεώσιμες πηγές και η δυνατότητα παροχής ευνοϊκότερων υπηρεσιών στις τοπικές επιχειρήσεις είναι ορισμένες από τις κατευθύνσεις που τέθηκαν.
Το κρίσιμο σημείο, πάντως, είναι να μη μείνουν οι επενδύσεις ως «νησίδες» υψηλής τεχνολογίας μέσα στην περιοχή. Για να υπάρξει πραγματικό αποτύπωμα στη Δυτική Μακεδονία, θα πρέπει να συνδεθούν με το Πανεπιστήμιο, τις επιχειρήσεις, την Αυτοδιοίκηση και την τοπική αγορά εργασίας.
Αυτό είναι και το μεγάλο στοίχημα της επόμενης ημέρας. Η περιοχή διαθέτει πλέον την ευκαιρία να μετατρέψει τις νέες τεχνολογικές υποδομές σε εργαλείο ανάπτυξης, συγκράτησης και προσέλκυσης ανθρώπινου δυναμικού και δημιουργίας μιας οικονομίας που δεν θα βασίζεται αποκλειστικά στο μοντέλο της προηγούμενης ενεργειακής περιόδου.
Αγγελική Βερόγκου
