1,57 εκατ. ευρώ για την ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς σε Πρέσπες και Βελβεντό – Τα τέσσερα έργα που δρομολογούνται
Στο επίκεντρο η αποκατάσταση ιστορικών μνημείων και παραδοσιακών κτιρίων, με στόχο τη δημιουργία νέων πολιτιστικών σημείων αναφοράς και την ενίσχυση της επισκεψιμότητας στις δύο περιοχές.
Σημαντική χρηματοδοτική παρέμβαση για την προστασία και ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς σε Πρέσπες και Βελβεντό δρομολογείται μέσω του ΕΣΠΑ 2021-2027, καθώς προβλέπονται συνολικά 1,57 εκατ. ευρώ για την υλοποίηση τεσσάρων έργων.
Η σχετική πρόσκληση, που υπέγραψε ο Περιφερειάρχης Δυτικής Μακεδονίας Γεώργιος Αμανατίδης, εντάσσεται στην Ολοκληρωμένη Χωρική Επένδυση (ΟΧΕ) Λιμνών και Ποταμών και αφορά παρεμβάσεις σε μνημεία και κτίρια με ιδιαίτερη ιστορική και αρχιτεκτονική αξία.
Οι παρεμβάσεις αφορούν δύο περιοχές με διαφορετικά πολιτιστικά χαρακτηριστικά, οι οποίες διαθέτουν σημαντικό απόθεμα ιστορίας και τοπικής παράδοσης. Το ζητούμενο, πέρα από τη διάσωση των συγκεκριμένων χώρων, είναι να αποκτήσουν ξανά λειτουργικό ρόλο και να αποτελέσουν σημεία επισκεψιμότητας για κατοίκους και επισκέπτες.
Ποια είναι τα τέσσερα έργα
Στις Πρέσπες, μία από τις σημαντικότερες παρεμβάσεις αφορά τον Ναό των Αγίων Αποστόλων στη νησίδα του Αγίου Αχιλλείου. Το έργο περιλαμβάνει εργασίες αποκατάστασης και ανάδειξης, με την Εφορεία Αρχαιοτήτων Φλώρινας να έχει την ευθύνη υλοποίησης.
Στο ίδιο πλαίσιο προβλέπεται η αποκατάσταση του Δημοτικού Σχολείου στους Ψαράδες. Το ιστορικό κτίριο πρόκειται να ανακαινιστεί και να εξοπλιστεί, ώστε να αξιοποιηθεί εκ νέου για πολιτιστικές και εκπαιδευτικές δραστηριότητες, αποκτώντας μια νέα θέση στην καθημερινότητα της τοπικής κοινωνίας.
Στον Δήμο Βελβεντού, το ενδιαφέρον στρέφεται στο Καταφύγι και στην κατοικία του Αλεξίου Ζορμπά. Προβλέπονται εργασίες ανακαίνισης και προσθήκες στο υφιστάμενο εκθεσιακό κτίριο, με σκοπό τη δημιουργία του εκθετηρίου «Το Καταφύγι του Αλέξη Ζορμπά».
Τέταρτη παρέμβαση αποτελεί η αποκατάσταση του Ιερού Ναού Αγίου Δημητρίου στη Γρατσάνη. Στην υλοποίηση του έργου εμπλέκονται το Υπουργείο Πολιτισμού, η Ιερά Μητρόπολη Σερβίων και Κοζάνης και ο Δήμος Βελβεντού.
Στόχος η σύνδεση πολιτισμού και τοπικής ανάπτυξης
Η χρηματοδότηση των τεσσάρων έργων δεν περιορίζεται στην αποκατάσταση κτιρίων και μνημείων. Η ευρύτερη στόχευση της παρέμβασης είναι η δημιουργία ενός δικτύου πολιτιστικών χώρων, οι οποίοι θα μπορούν να ενταχθούν πιο ενεργά στην τουριστική και αναπτυξιακή δραστηριότητα των περιοχών.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, επιδιώκεται η υποστήριξη τεσσάρων πολιτιστικών και τουριστικών χώρων, με εκτιμώμενη επισκεψιμότητα 12.000 επισκέψεων ετησίως.
Το επόμενο κρίσιμο ζητούμενο θα είναι η ολοκλήρωση των εργασιών, αλλά και η ουσιαστική αξιοποίηση των χώρων μετά την παράδοσή τους. Η αποκατάσταση της πολιτιστικής κληρονομιάς αποκτά μεγαλύτερη αξία όταν συνοδεύεται από σταθερή λειτουργία, δράσεις και δυνατότητες πρόσβασης για το κοινό.
Το χρηματοδοτικό πλαίσιο
Δυνητικοί δικαιούχοι της πρόσκλησης είναι το Υπουργείο Πολιτισμού, μέσω των Εφορειών Αρχαιοτήτων Κοζάνης και Φλώρινας, η Ιερά Μητρόπολη Σερβίων και Κοζάνης, καθώς και οι Δήμοι Βελβεντού και Πρεσπών. Δυνατότητα συμμετοχής έχουν και φορείς που διαθέτουν σχετική προγραμματική σύμβαση με τους παραπάνω δικαιούχους.
Ο ελάχιστος προϋπολογισμός για κάθε προτεινόμενη πράξη ορίζεται στις 200.000 ευρώ, ενώ ως καταληκτική ημερομηνία επιλεξιμότητας των δαπανών έχει οριστεί η 31η Δεκεμβρίου 2029.
Η χρηματοδότηση προέρχεται από το Πρόγραμμα «Δυτική Μακεδονία» του ΕΣΠΑ 2021-2027, με τη συγχρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ελλάδας.
Από την πλευρά του, ο Περιφερειάρχης Γεώργιος Αμανατίδης υπογράμμισε τη σύνδεση της πολιτιστικής κληρονομιάς με την αναπτυξιακή προοπτική της περιοχής, επισημαίνοντας ότι η ανάδειξη των συγκεκριμένων χώρων μπορεί να ενισχύσει την τοπική ταυτότητα και την τουριστική δυναμική των Πρεσπών και του Βελβεντού.
Το ενδιαφέρον πλέον μεταφέρεται στην υλοποίηση των παρεμβάσεων και στο κατά πόσο οι συγκεκριμένοι χώροι θα καταφέρουν να αποκτήσουν διαρκή παρουσία στον πολιτιστικό και τουριστικό χάρτη της Δυτικής Μακεδονίας.
Στυλιανή Δερμιτζάκη





