Το δάσος του Βοΐου αποκτά σύστημα παρακολούθησης της κλιματικής αλλαγής – Νέα τεχνολογία για την προστασία του
Μια σημαντική τεχνολογική υποδομή για την παρακολούθηση και την προστασία των δασικών οικοσυστημάτων αποκτά το Δημόσιο Δάσος Βοΐου, καθώς εγκαταστάθηκε σύγχρονο σύστημα αισθητήρων που θα καταγράφει περιβαλλοντικά δεδομένα και τις μεταβολές που προκαλεί η κλιματική αλλαγή. Πρόκειται για την πρώτη αντίστοιχη εγκατάσταση σε δημόσιο δάσος της περιοχής, η οποία αναμένεται να προσφέρει πολύτιμες πληροφορίες για την κατάσταση και την εξέλιξη του φυσικού περιβάλλοντος.
Το σύστημα βασίζεται σε τεχνολογία Libelium, τροφοδοτείται από ηλιακό πάνελ και έχει τη δυνατότητα απομακρυσμένης μετάδοσης δεδομένων. Μέσω ειδικών αισθητήρων καταγράφονται η θερμοκρασία, η υγρασία του αέρα, η ταχύτητα και η διεύθυνση του ανέμου, καθώς και το ύψος των βροχοπτώσεων. Παράλληλα, παρακολουθούνται οι συνθήκες του εδάφους σε βάθος έως 80 εκατοστά, αλλά και η αύξηση της διαμέτρου επιλεγμένων δέντρων.
Η εγκατάσταση πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού προγράμματος FARCLIMATE, με τη συνεργασία του ισπανικού ερευνητικού οργανισμού Cesefor και του Πρότυπου Δάσους Δυτικής Μακεδονίας (Western Macedonia Model Forest). Στόχος είναι η ανάπτυξη σύγχρονων μεθόδων διαχείρισης που θα ενισχύσουν την ανθεκτικότητα των δασών απέναντι στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.
Παράλληλα, δημιουργήθηκαν δέκα μόνιμες δειγματοληπτικές επιφάνειες, ενώ σε πειραματική δασική συστάδα στην περιοχή του Πενταλόφου πραγματοποιήθηκαν εργασίες καταγραφής, επιλογής και σήμανσης δέντρων, στο πλαίσιο της προετοιμασίας νέων δασοκομικών παρεμβάσεων.
Οι δράσεις συνοδεύτηκαν από το επιστημονικό και συμμετοχικό εργαστήριο «Δάση ανθεκτικά στο μέλλον», που πραγματοποιήθηκε στο Τσοτύλι με την υποστήριξη του Δήμου Βοΐου. Στη συνάντηση συμμετείχαν επιστήμονες, εκπρόσωποι της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, δασικών υπηρεσιών, δασικών συνεταιρισμών και άλλων τοπικών φορέων. Στο επίκεντρο βρέθηκαν η αξιοποίηση νέων τεχνολογιών, η βιώσιμη διαχείριση των δασών, αλλά και οι δυσκολίες που δημιουργούν η έλλειψη προσωπικού και οι περιορισμένοι διαθέσιμοι πόροι.
Κατά τη διάρκεια του εργαστηρίου παρουσιάστηκαν επίσης σύγχρονες πρακτικές δασοκομίας, με έμφαση στην προστασία της φυσικής ισορροπίας των οικοσυστημάτων και στην καλύτερη παρακολούθηση της υγείας των δέντρων. Παράλληλα, έγινε αναφορά στα αποτελέσματα της πρώτης δράσης Forest Living Lab, που είχε πραγματοποιηθεί στη Σιάτιστα τον Σεπτέμβριο, καθώς και στον σχεδιασμό ενός κοινού πλαισίου για τη βιώσιμη αξιοποίηση των δασικών πόρων.
Η συστηματική συλλογή τέτοιων στοιχείων αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς οι αλλαγές στις θερμοκρασίες, τα επίπεδα υγρασίας και τις βροχοπτώσεις επηρεάζουν άμεσα τη λειτουργία των δασικών οικοσυστημάτων. Η δυνατότητα συνεχούς παρακολούθησης των συνθηκών στο εσωτερικό του δάσους μπορεί να βοηθήσει τους ειδικούς να εντοπίζουν έγκαιρα πιθανούς κινδύνους και να σχεδιάζουν πιο αποτελεσματικές παρεμβάσεις για τη διατήρηση της φυσικής ισορροπίας.
Η νέα εγκατάσταση στο Βόιο αποτελεί ένα βήμα προς την αξιοποίηση της επιστημονικής γνώσης στην καθημερινή διαχείριση των δασών. Το ενδιαφέρον πλέον στρέφεται στα δεδομένα που θα συγκεντρωθούν και στο κατά πόσο αυτά θα συμβάλουν στην έγκαιρη αναγνώριση περιβαλλοντικών μεταβολών και στην καλύτερη προστασία των δασικών εκτάσεων της Δυτικής Μακεδονίας.
Στυλιανή Δερμιτζάκη
