Δυτική Μακεδονία: Στο προσκήνιο οι ανάγκες των μικρών και ακριτικών δήμων από την παρέμβαση Κεπαπτσόγλου

Την ανάγκη να υπάρξει διαφορετική προσέγγιση στη λειτουργία και τη χρηματοδότηση των δήμων, ανάλογα με τις πραγματικές συνθήκες που αντιμετωπίζουν, ανέδειξε ο πρόεδρος της ΠΕΔ Δυτικής Μακεδονίας, Παναγιώτης Κεπαπτσόγλου, στο συνέδριο της ΚΕΔΕ στην Καλαμάτα.

Μια συζήτηση που αφορά τον πυρήνα της λειτουργίας της Τοπικής Αυτοδιοίκησης επανήλθε στο προσκήνιο κατά τη διάρκεια του συνεδρίου της ΚΕΔΕ στην Καλαμάτα. Στο επίκεντρο βρέθηκαν οι μικροί και απομακρυσμένοι δήμοι, οι οποίοι καλούνται να διαχειριστούν σύνθετες αρμοδιότητες χωρίς να διαθέτουν πάντοτε τα αντίστοιχα οικονομικά και ανθρώπινα μέσα.

Ο Παναγιώτης Κεπαπτσόγλου, από τη θέση του προέδρου της ΠΕΔ Δυτικής Μακεδονίας, έθεσε το ζήτημα της διαφορετικής αφετηρίας από την οποία ξεκινά κάθε δήμος. Όπως προκύπτει από την παρέμβασή του, η εφαρμογή ενιαίων κανόνων δεν αρκεί από μόνη της για να εξασφαλίσει ισότιμες δυνατότητες λειτουργίας, όταν οι γεωγραφικές, πληθυσμιακές και οικονομικές συνθήκες παρουσιάζουν σημαντικές αποκλίσεις.

Το πρόβλημα γίνεται ιδιαίτερα εμφανές σε δήμους της περιφέρειας και των ακριτικών περιοχών. Εκεί, οι δημοτικές υπηρεσίες συχνά καλούνται να καλύψουν μεγάλες γεωγραφικές εκτάσεις, να εξυπηρετήσουν διάσπαρτους οικισμούς και να ανταποκριθούν σε αυξημένες ανάγκες, με περιορισμένο προσωπικό και στενότερα οικονομικά περιθώρια.

Δεν πρόκειται, επομένως, μόνο για ένα ζήτημα διοικητικής αποτελεσματικότητας. Αφορά την ίδια τη δυνατότητα των τοπικών αρχών να διατηρούν ένα επαρκές επίπεδο υπηρεσιών για τους κατοίκους τους, ανεξάρτητα από το μέγεθος και τη θέση του δήμου στον αυτοδιοικητικό χάρτη.

Ιδιαίτερη σημασία έχει και η κοινωνική διάσταση του θέματος. Οι μικροί δήμοι δεν αποτελούν απλώς διοικητικές μονάδες. Σε πολλές περιπτώσεις λειτουργούν ως βασικός πυλώνας στήριξης των τοπικών κοινωνιών, ειδικά σε περιοχές που δοκιμάζονται από τη δημογραφική συρρίκνωση, την απομάκρυνση υπηρεσιών και τις περιορισμένες αναπτυξιακές δυνατότητες.

Η συζήτηση που άνοιξε στην Καλαμάτα αναδεικνύει, συνεπώς, μια ευρύτερη πρόκληση για τον σχεδιασμό της αυτοδιοικητικής πολιτικής: η ισότητα μεταξύ των δήμων δεν μπορεί να εξαντλείται στην εφαρμογή των ίδιων κανόνων, αλλά χρειάζεται να λαμβάνει υπόψη τις διαφορετικές ανάγκες και δυνατότητές τους.

Το ζητούμενο πλέον είναι αν αυτή η διαπίστωση θα αποτυπωθεί και σε συγκεκριμένες πολιτικές επιλογές, με προσαρμοσμένα χρηματοδοτικά εργαλεία, επαρκή στελέχωση και ουσιαστική διοικητική υποστήριξη. Για τους μικρούς και ακριτικούς δήμους, το ζήτημα δεν είναι θεωρητικό. Συνδέεται άμεσα με την καθημερινότητα των πολιτών και τη δυνατότητα των περιοχών αυτών να διατηρήσουν τη ζωντάνια και την προοπτική τους.

Στυλιανή Δερμιτζάκη