Τέλος στην αβεβαιότητα για τις κληρονομιές και τα χρέη

Μια αλλαγή που μπορεί να επηρεάσει χιλιάδες οικογένειες φέρνει το νέο πλαίσιο για τις κληρονομιές, καθώς το Υπουργείο Δικαιοσύνης σχεδιάζει τη δημιουργία μιας ενιαίας ψηφιακής πλατφόρμας, μέσω της οποίας οι κληρονόμοι θα μπορούν να γνωρίζουν τι ακριβώς κληρονομούν, αλλά και τι χρέη συνοδεύουν την περιουσία.

Το πρόβλημα είναι γνωστό. Για χρόνια, η κληρονομιά δεν σήμαινε μόνο ένα σπίτι, ένα οικόπεδο ή κάποιες καταθέσεις. Μπορούσε να σημαίνει και δάνεια, οφειλές προς την Εφορία, ασφαλιστικές εισφορές ή άλλες υποχρεώσεις. Και πολλές φορές ο κληρονόμος δεν είχε εύκολο τρόπο να γνωρίζει τη συνολική εικόνα.

Αυτό οδήγησε αρκετούς πολίτες στην αποποίηση κληρονομιάς, ακόμη και όταν υπήρχαν ακίνητα που θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν. Ο φόβος ότι μαζί με την περιουσία θα «κληρονομήσουν» και άγνωστα χρέη ήταν αρκετός για να οδηγήσει πολλούς στην απόφαση να μην την αποδεχθούν.

Η νέα λογική επιχειρεί να αλλάξει αυτή την κατάσταση. Ο κληρονόμος θα μπορεί, μέσα από μία κεντρική ψηφιακή εφαρμογή, να έχει συγκεντρωμένη την εικόνα της κληρονομιάς. Ακίνητα, τραπεζικοί λογαριασμοί, επενδύσεις και άλλα περιουσιακά στοιχεία θα εμφανίζονται μαζί με τις οφειλές προς την ΑΑΔΕ, τον e-ΕΦΚΑ, τις τράπεζες και άλλους πιστωτές.

Με αυτόν τον τρόπο, η απόφαση για αποδοχή ή αποποίηση δεν θα χρειάζεται να λαμβάνεται μέσα σε ένα τοπίο αβεβαιότητας.

Σημαντική είναι και η αλλαγή που προβλέπει ότι η ευθύνη του κληρονόμου για τα χρέη του αποβιώσαντος περιορίζεται μέχρι την αξία της κληρονομιαίας περιουσίας. Με απλά λόγια, η κληρονομιά δεν θα πρέπει να μετατρέπεται σε παγίδα για την προσωπική περιουσία του κληρονόμου.

Η ΠΟΜΙΔΑ, από την πλευρά της, ζητά να υπάρξει και μια μεταβατική λύση για όσους είχαν ήδη αποποιηθεί κληρονομιές. Προτείνει να δοθεί για έξι μήνες η δυνατότητα ανάκλησης αποποιήσεων που έγιναν από την 1η Ιανουαρίου 2010 έως τις 15 Σεπτεμβρίου 2026, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.

Το επιχείρημα είναι ότι αρκετοί άνθρωποι μπορεί να εγκατέλειψαν ακίνητα όχι επειδή δεν τα ήθελαν, αλλά επειδή φοβήθηκαν άγνωστες οφειλές. Εάν δοθεί η δυνατότητα επανεξέτασης αυτών των περιπτώσεων, ένα μέρος αυτής της περιουσίας θα μπορούσε να επιστρέψει στην οικονομική και στεγαστική δραστηριότητα.

Το ζητούμενο, τελικά, είναι απλό: ο πολίτης που καλείται να αποφασίσει αν θα δεχθεί μια κληρονομιά να ξέρει πρώτα τι ακριβώς βρίσκεται μέσα σε αυτή. Γιατί η άγνοια των χρεών ήταν μέχρι σήμερα ένας από τους βασικούς λόγους που μια περιουσία μπορούσε να μείνει κλειστή και αναξιοποίητη.