Πως προχωρά η απολιγνιτοποίηση – Αυξήθηκαν οι ΑΠΕ αλλά δεν μειώθηκε η ενεργειακή φτώχεια

Εντυπωσιακή είναι η πρόοδος της Ελλάδας, στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ), σύμφωνα με τον υφυπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας κ. Νίκο Τσάφο και κατατάσσεται παγκοσμίως στις πρώτες θέσεις στη διείσδυση φωτοβολταϊκών πάνελ και στην αιολική ενέργεια. Μετατρέπεται σε εξαγωγική χώρα λόγω του υψηλού δυναμικού της σε ήλιο και άνεμο και υπάρχουν περιθώρια για επενδύσεις στη Δυτική Μακεδονία. Ωστόσο, αναπάντητα έμειναν τα ερωτήματα, γιατί νοικοκυριά κι επιχειρήσεις στενάζουν με τόσο ακριβό το ρεύμα, ανεβαίνει το ενεργειακό κόστος καλλιέργειας, μειώνεται η απασχόληση στις πρώην λιγνιτικές περιοχές ενώ παρατηρείται στη χώρα μας υψηλή ενεργειακή φτώχεια. Κατά τη συνεδρίαση της Ειδικής Μόνιμης Επιτροπής Περιβάλλοντος της Βουλής η πρόεδρος Δρ. Διονυσία Αυγερινοπούλου τόνισε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση δημιούργησε τον Μηχανισμό Δίκαιης Μετάβασης και το Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης ακριβώς για να στηρίξει τις περιοχές, που επηρεάζονται περισσότερο από την εγκατάλειψη των ορυκτών καυσίμων. Μέσα από το Πρόγραμμα Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης 2021-2027 χρηματοδοτούνται δράσεις για μικρομεσαίες επιχειρήσεις, νέες επενδύσεις, έρευνα, καινοτομία, κατάρτιση εργαζομένων, αλλά και μεγάλα έργα περιβαλλοντικής αποκατάστασης.

ΤΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΥΤΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, περισσότερα από 80.000 στρέμματα από πρώην ορυχεία έχουν ήδη αποκατασταθεί ενώ περίπου 55.000 στρέμματα παραδίδονται σταδιακά στο Ελληνικό Δημόσιο μέσω της εταιρείας ΜΕΤΑΒΑΣΗ Α.Ε., ώστε να αποκτήσουν νέες παραγωγικές χρήσεις. Η νέα ειδική ρήτρα προστασίας για τις Περιοχές Δίκαιης Μετάβασης προβλέπει ότι κάθε νέο χρηματοδοτικό πρόγραμμα και κάθε νέα νομοθετική πρωτοβουλία θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη τις ανάγκες αυτών των περιοχών. Το νέο επενδυτικό σχέδιο της ΔΕΗ, όπως ειπώθηκε, περιλαμβάνει μεγάλης κλίμακας φωτοβολταϊκά πάρκα, μονάδες αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας, έργα αντλησιοταμίευσης, αλλά και τη μετατροπή της «Πτολεμαΐδας 5» σε μονάδα φυσικού αερίου συνδυασμένου κύκλου, με στόχο να διατηρηθεί η ενεργειακή ασφάλεια της χώρας και μέρος της απασχόλησης στην περιοχή. Αντίστοιχες πρωτοβουλίες αναπτύσσονται και στη Μεγαλόπολη Αρκαδίας, όπου προωθούνται νέες χρήσεις γης, δράσεις στήριξης της επιχειρηματικότητας και προγράμματα ανάπτυξης δεξιοτήτων.

Η ΜΟΝΑΔΑ ΠΤΟΛΕΜΑΙΔΑ 5

Ο υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Νίκος Τσάφος, υποστήριξε πως η χαμηλή ποιότητά του ελληνικού λιγνίτη, το αυξημένο κόστος εξόρυξης και κυρίως η εκρηκτική αύξηση της τιμής των δικαιωμάτων εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα κατέστησαν οικονομικά ασύμφορη τη λειτουργία των περισσότερων λιγνιτικών μονάδων. Υποστήριξε πως ενώ η τιμή των δικαιωμάτων εκπομπών ρύπων κυμαινόταν από 4 έως 7 ευρώ ανά τόνο στις αρχές της προηγούμενης δεκαετίας έχει φθάσει σήμερα περίπου στα 80 ευρώ, μεταβάλλοντας πλήρως τα οικονομικά δεδομένα της ηλεκτροπαραγωγής. Αναφερόμενος στην «Πτολεμαΐδα 5», σημείωσε ότι σχεδιάστηκε σε μια περίοδο κατά την οποία το κόστος του άνθρακα ήταν ελάχιστο. Σήμερα, μόνο το κόστος αγοράς δικαιωμάτων εκπομπών για τη λειτουργία της μονάδας προσεγγίζει τα 90 ευρώ ανά μεγαβατώρα, ποσό που αντιστοιχεί σχεδόν στη συνολική μέση χονδρική τιμή ηλεκτρικής ενέργειας, καθιστώντας ασύμφορη την οικονομική βιωσιμότητά της. ΜΕΙΩΣΗ ΤΩΝ ΛΙΓΝΙΤΙΚΩΝ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Στα μέσα της δεκαετίας του 2000 περίπου το 40% των συνολικών εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα της χώρας, τόνισε ο κ. Τσάφος, προερχόταν από τον λιγνίτη. Σήμερα οι συνολικές εκπομπές της Ελλάδας έχουν περιοριστεί περίπου κατά 50% σε σχέση με το 2005, γεγονός που αποδίδεται σε μεγάλο βαθμό στην απολιγνιτοποίηση. Το νέο ενεργειακό μοντέλο που σχεδιάζεται για τη Δυτική Μακεδονία προβλέπει εκτός από τα μεγάλα φωτοβολταϊκά έργα, συστήματα αποθήκευσης ενέργειας με μπαταρίες, έργα αντλησιοταμίευσης, νέες υποδομές τηλεθέρμανσης, επενδύσεις για την ενίσχυση του ηλεκτρικού δικτύου, καθώς και η δημιουργία μεγάλου κέντρου δεδομένων (data center) επένδυση, ύψους άνω του 1 δισεκατομμυρίου ευρώ.

ΠΟΙΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΟΥΝΤΑΙ ΣΤΗ ΔΥΤΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ

Ο περιφερειάρχης Δυτικής Μακεδονίας, Γιώργος Αμανατίδης περιέγραψε και τη δομή των χρηματοδοτικών εργαλείων. Ο πρώτος πυλώνας αφορά το Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης και χρηματοδοτεί επιχειρηματικότητα, καινοτομία, περιβάλλον και πολιτισμό. Ο δεύτερος πυλώνας αφορά μηχανισμό χρηματοδότησης επενδύσεων μέσω της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων, αν και παραμένει περιορισμένη η αξιοποίησή του. Ο τρίτος πυλώνας καλύπτει κυρίως βασικές δημόσιες υποδομές, με ήδη εγκεκριμένα έργα για τη Δυτική Μακεδονία. Ειδικότερα, έχουν εγκριθεί παραγωγικές επενδύσεις που ξεπερνούν τα 400 εκατ. ευρώ σε δημόσια χρηματοδότηση, ενώ προκηρύχθηκαν επιπλέον προγράμματα για τη Δυτική Μακεδονία και την Πελοπόννησο. Για την καλύτερη εξυπηρέτηση των επιχειρήσεων δημιουργήθηκε Κέντρο Υποστήριξης Επενδυτών και Εξωστρέφειας, ώστε να επιταχύνεται η αδειοδότηση και η υλοποίηση επενδύσεων.

Κατά τον κ. Αμανατίδη, έχουν προωθηθεί η δημιουργία Ζώνης Καινοτομίας Δυτικής Μακεδονίας, η ανάπτυξη «Living Labs», η εγκατάσταση υπερυπολογιστή στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας, καθώς και έργα που σχετίζονται με το υδρογόνο, την έρευνα και τις νέες ενεργειακές τεχνολογίες. Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στην τηλεθέρμανση για την οποία εξασφαλίστηκε χρηματοδότηση ώστε να συνεχιστεί η παροχή θερμικής ενέργειας σε μεγάλο μέρος του πληθυσμού. Ωστόσο, ο κ. Αμανατίδης υπογράμμισε ότι οι καθυστερήσεις στην υλοποίηση έργων και οι χρονοβόρες διοικητικές διαδικασίες προκαλούν απογοήτευση στους πολίτες. Όπως είπε, το βασικό πρόβλημα πλέον δεν είναι η έλλειψη χρημάτων, αλλά η ταχύτητα με την οποία προχωρούν τα δημόσια έργα και οι επενδύσεις.

Η ΜΕΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ

Σημείωσε πως χιλιάδες εργαζόμενοι που απασχολούνταν άμεσα ή έμμεσα στη ΔΕΗ, καθώς και εργολάβοι, υπεργολάβοι και εποχικό προσωπικό, βλέπουν τις θέσεις εργασίας να χάνονται. Ο περιφερειάρχης Δυτικής Μακεδονίας ζήτησε την ενίσχυση των ενεργειακών κοινοτήτων, τη μείωση του ενεργειακού κόστους για τους οργανισμούς άρδευσης και την επίσπευση των ιδιωτικών παραγωγικών επενδύσεων, ώστε οι πολίτες να διαπιστώσουν στην πράξη ότι η μετάβαση δημιουργεί νέες προοπτικές απασχόλησης.

agrotypos.gr