Τηλεθέρμανση Κοζάνης – Πτολεμαΐδας: Αντίστροφη μέτρηση για τη νέα ΣΗΘΥΑ
Η ολοκλήρωση της νέας μονάδας Συμπαραγωγής Ηλεκτρισμού και Θερμότητας Υψηλής Απόδοσης (ΣΗΘΥΑ) της ΔΕΗ στην Καρδιά αποτελεί ίσως το σημαντικότερο ενεργειακό έργο που βρίσκεται σήμερα σε εξέλιξη στη Δυτική Μακεδονία. Εάν δεν υπάρξουν απρόοπτα, μέσα στους επόμενους πέντε μήνες το έργο θα παραδοθεί, σηματοδοτώντας μια νέα εποχή για τις τηλεθερμάνσεις της περιοχής και κλείνοντας ένα μεγάλο κεφάλαιο αβεβαιότητας που συνοδεύει τη μεταλιγνιτική περίοδο.
Η τηλεθέρμανση δεν αποτελεί απλώς μία ακόμη ενεργειακή υποδομή. Για χιλιάδες οικογένειες στην Κοζάνη και την Πτολεμαΐδα είναι ο βασικός τρόπος θέρμανσης των κατοικιών τους, ενώ εξυπηρετεί εκατοντάδες δημόσια κτίρια, σχολεία, επιχειρήσεις και υπηρεσίες. Για δεκαετίες η λειτουργία της στηρίχθηκε στις λιγνιτικές μονάδες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, οι οποίες παρείχαν τη θερμική ενέργεια ως παραπροϊόν της ηλεκτροπαραγωγής. Με την απολιγνιτοποίηση, όμως, το μοντέλο αυτό έφτασε στο τέλος του, δημιουργώντας την ανάγκη για μια νέα, σταθερή και αξιόπιστη λύση.
Η νέα μονάδα ΣΗΘΥΑ φιλοδοξεί να καλύψει ακριβώς αυτή την ανάγκη. Πρόκειται για μια επένδυση ύψους 80 εκατ. ευρώ, η οποία κατασκευάζεται στον χώρο του πρώην λιγνιτικού σταθμού της Καρδιάς και αναμένεται να αποτελέσει τη βασική πηγή θερμικής ενέργειας για το διασυνδεδεμένο σύστημα τηλεθερμάνσεων της Δυτικής Μακεδονίας. Σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα, οι εργασίες εξελίσσονται κανονικά και η παράδοση του έργου τοποθετείται στον προσεχή Δεκέμβριο.
Η μονάδα θα διαθέτει 17 μηχανές εσωτερικής καύσης με καύσιμο φυσικό αέριο, ενώ έχει σχεδιαστεί ώστε να μπορεί στο μέλλον να αξιοποιεί και μείγμα φυσικού αερίου με υδρογόνο, χωρίς να απαιτηθούν σημαντικές τεχνικές παρεμβάσεις. Το στοιχείο αυτό αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς η ευρωπαϊκή ενεργειακή πολιτική στρέφεται ολοένα και περισσότερο προς καύσιμα χαμηλότερου ανθρακικού αποτυπώματος και νέες τεχνολογίες παραγωγής ενέργειας.
Η επένδυση δεν περιορίζεται μόνο στην παραγωγή θερμότητας. Η νέα ΣΗΘΥΑ θα παράγει ταυτόχρονα ηλεκτρική και θερμική ενέργεια, αξιοποιώντας στο μέγιστο την ενεργειακή απόδοση του καυσίμου. Η ετήσια παραγωγή αναμένεται να ξεπερνά τις 542 GWh ηλεκτρικής ενέργειας και τις 339 GWh θερμικής ενέργειας, ενώ ο συνολικός βαθμός απόδοσης θα υπερβαίνει το 75%, γεγονός που την κατατάσσει στις πλέον αποδοτικές μονάδες της κατηγορίας της.
Η σημασία του έργου, ωστόσο, ξεπερνά τα τεχνικά χαρακτηριστικά του. Η τηλεθέρμανση αποτελεί κοινωνικό αγαθό για τη Δυτική Μακεδονία και η απρόσκοπτη λειτουργία της επηρεάζει άμεσα το κόστος διαβίωσης χιλιάδων πολιτών. Σε μια περίοδο κατά την οποία οι τιμές της ενέργειας παραμένουν ευμετάβλητες, η ύπαρξη μιας σύγχρονης και αποδοτικής μονάδας παραγωγής θερμικής ενέργειας δημιουργεί καλύτερες προϋποθέσεις για τη διατήρηση ενός ανταγωνιστικού κόστους θέρμανσης και ενισχύει τη βιωσιμότητα των δημοτικών επιχειρήσεων τηλεθέρμανσης.
Ταυτόχρονα, η νέα ΣΗΘΥΑ αποτελεί κομβικό κρίκο του συνολικού επενδυτικού σχεδίου της ΔΕΗ για τη μεταλιγνιτική ανάπτυξη της περιοχής. Στο ίδιο πρόγραμμα εντάσσονται μεγάλα φωτοβολταϊκά πάρκα συνολικής ισχύος άνω των 3 GW, έργα αποθήκευσης ενέργειας με μπαταρίες, επενδύσεις στην αντλησιοταμίευση, η μετατροπή της Πτολεμαΐδας V σε μονάδα φυσικού αερίου, αλλά και η ανάπτυξη της μονάδας παραγωγής πράσινου υδρογόνου από τη Hellenic Hydrogen. Πρόκειται για ένα πλέγμα επενδύσεων που φιλοδοξεί να αλλάξει τον ενεργειακό χαρακτήρα της Δυτικής Μακεδονίας και να διατηρήσει τον πρωταγωνιστικό της ρόλο στον ενεργειακό χάρτη της χώρας.
Βεβαίως, η ολοκλήρωση των έργων δεν αρκεί από μόνη της για να απαντήσει στις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η περιοχή. Η μετάβαση στη μετά λιγνίτη εποχή συνδέεται με την ανάγκη δημιουργίας νέων θέσεων εργασίας, προσέλκυσης παραγωγικών επενδύσεων και ενίσχυσης της τοπικής οικονομίας. Οι ενεργειακές υποδομές αποτελούν τη βάση πάνω στην οποία μπορεί να οικοδομηθεί το νέο αναπτυξιακό μοντέλο, όμως απαιτούνται παράλληλες πρωτοβουλίες σε πολλούς ακόμη τομείς.
Από αυτή την άποψη, η νέα μονάδα ΣΗΘΥΑ αποκτά έναν ιδιαίτερο συμβολισμό. Δεν είναι απλώς ένα ακόμη τεχνικό έργο της ΔΕΗ, αλλά ένα έργο που συνδέει το παρελθόν της λιγνιτικής παραγωγής με το ενεργειακό μέλλον της Δυτικής Μακεδονίας. Η περιοχή που για δεκαετίες ηλεκτροδοτούσε την Ελλάδα καλείται πλέον να πρωταγωνιστήσει σε ένα νέο ενεργειακό περιβάλλον, αξιοποιώντας διαφορετικές τεχνολογίες και νέες μορφές παραγωγής.
Οι επόμενοι μήνες, μέχρι την ολοκλήρωση του έργου, θα είναι ιδιαίτερα κρίσιμοι. Η έγκαιρη παράδοση της μονάδας θα αποτελέσει ένα σημαντικό βήμα για την ενεργειακή ασφάλεια των τηλεθερμάνσεων και θα σηματοδοτήσει την έναρξη μιας νέας περιόδου για τη Δυτική Μακεδονία. Το πραγματικό στοίχημα, ωστόσο, δεν θα κριθεί μόνο από την ολοκλήρωση της κατασκευής, αλλά από το κατά πόσο η επένδυση αυτή θα αποτελέσει την αφετηρία για μια συνολική αναπτυξιακή αναγέννηση της περιοχής, η οποία εξακολουθεί να αναζητά το νέο της παραγωγικό αποτύπωμα μετά την απολιγνιτοποίηση.
Αγγελική Βερόγκου
