ΤΕΕ/ΤΔΜ: Ζητά ειδικό χωροταξικό καθεστώς για τη Δυτική Μακεδονία στην ανάπτυξη των ΑΠΕ

Την ανάγκη να αντιμετωπιστεί η Δυτική Μακεδονία ως μια περιοχή με ιδιαίτερα χαρακτηριστικά στο νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας επισημαίνει το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας – Τμήμα Δυτικής Μακεδονίας, στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης που βρίσκεται σε εξέλιξη.

Σύμφωνα με το Επιμελητήριο, η Περιφέρεια δεν μπορεί να θεωρείται απλώς μια περιοχή με διαθέσιμες εκτάσεις για την εγκατάσταση νέων έργων ΑΠΕ. Αντίθετα, απαιτείται ένας ειδικός σχεδιασμός που θα λαμβάνει υπόψη τη μεταλιγνιτική της πορεία, το ήδη σημαντικό ενεργειακό της αποτύπωμα, τις παραγωγικές δραστηριότητες, τις περιβαλλοντικές ιδιαιτερότητες και την ανάγκη δημιουργίας σταθερών θέσεων εργασίας.

Το ΤΕΕ/ΤΔΜ επισημαίνει ότι η ενεργειακή μετάβαση αποτελεί αναγκαία επιλογή, ωστόσο η ανάπτυξη φωτοβολταϊκών, αιολικών και άλλων έργων ΑΠΕ πρέπει να γίνεται με σαφείς κανόνες, ώστε να αποφεύγεται η υπερβολική επιβάρυνση συγκεκριμένων περιοχών.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην προστασία της γεωργικής γης υψηλής παραγωγικότητας, των φυσικών οικοσυστημάτων, των λιμνών και των περιοχών με σημαντική περιβαλλοντική αξία. Παράλληλα, προτείνεται να δοθεί προτεραιότητα στην αξιοποίηση πρώην λιγνιτικών πεδίων και άλλων υποβαθμισμένων εκτάσεων, χωρίς όμως αυτό να σημαίνει ότι οι περιοχές αυτές θα δεσμευτούν αποκλειστικά για ενεργειακές εγκαταστάσεις, αποκλείοντας άλλες παραγωγικές ή αναπτυξιακές χρήσεις.

Το Επιμελητήριο θεωρεί απαραίτητη τη δημιουργία ενός δημόσιου γεωχωρικού μητρώου, μέσω του οποίου θα καταγράφονται όλα τα λειτουργούντα, αδειοδοτημένα, υπό κατασκευή και υπό εξέταση έργα ΑΠΕ. Με αυτόν τον τρόπο θα υπάρχει σαφής εικόνα της συνολικής κάλυψης γης και της πραγματικής επιβάρυνσης κάθε Περιφερειακής Ενότητας.

Στις προτάσεις περιλαμβάνεται επίσης η ενίσχυση των προϋποθέσεων για την εγκατάσταση αγροτικών φωτοβολταϊκών, με βασικό κριτήριο τη διατήρηση της γεωργικής παραγωγής και όχι την υποκατάστασή της. Αντίστοιχα, για τα πλωτά φωτοβολταϊκά προτείνεται να προηγείται ειδική αξιολόγηση κάθε λίμνης ή ταμιευτήρα, λαμβάνοντας υπόψη περιβαλλοντικούς, υδρολογικούς, αναπτυξιακούς και κοινωνικούς παράγοντες.

Το ΤΕΕ/ΤΔΜ υπογραμμίζει ακόμη ότι κάθε μεγάλο έργο ΑΠΕ θα πρέπει να συνοδεύεται από μέτρα προστασίας της βιοποικιλότητας, σχέδια περιβαλλοντικής παρακολούθησης και ουσιαστικές παρεμβάσεις για την αποκατάσταση του φυσικού περιβάλλοντος.

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στις μονάδες αποθήκευσης ενέργειας, για τις οποίες ζητείται αυστηρό πλαίσιο αξιολόγησης σε θέματα ασφάλειας, πυροπροστασίας και διαχείρισης κινδύνων, καθώς και συνολική εξέταση της συνύπαρξής τους με άλλες ενεργειακές υποδομές και γειτονικές χρήσεις γης.

Παράλληλα, το Επιμελητήριο προτείνει τη δυνατότητα καθορισμού αυστηρότερων περιορισμών στις περιοχές απολιγνιτοποίησης, όταν αυτό απαιτείται για την προστασία των οικισμών, της αγροτικής παραγωγής, του φυσικού περιβάλλοντος και των αναπτυξιακών προοπτικών της περιοχής.

Τέλος, ζητείται το νέο χωροταξικό πλαίσιο να προβλέπει αποτελεσματικούς μηχανισμούς αποκατάστασης μετά το τέλος λειτουργίας των έργων ΑΠΕ, με οικονομικές εγγυήσεις που θα διασφαλίζουν την αποξήλωση των εγκαταστάσεων και την πλήρη αποκατάσταση των χώρων.

Όπως τονίζει το ΤΕΕ/ΤΔΜ, η Δυτική Μακεδονία μπορεί να διαδραματίσει πρωταγωνιστικό ρόλο στην ενεργειακή μετάβαση της χώρας, αρκεί ο σχεδιασμός να βασιστεί στην ισορροπία μεταξύ ανάπτυξης, περιβαλλοντικής προστασίας, κοινωνικής ανταποδοτικότητας και δημιουργίας βιώσιμων προοπτικών για τις τοπικές κοινωνίες.