140 εκατ. ευρώ μέσω της Δίκαιης Μετάβασης: Νέα χρηματοδοτική «ένεση» για τη Δυτική Μακεδονία

– Το στοίχημα είναι να γίνουν οι επιδοτήσεις πραγματικές επενδύσεις

Η ανακοίνωση των νέων δράσεων συνολικού ύψους 140 εκατ. ευρώ στο πλαίσιο της Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης αποτελεί ακόμη μία σημαντική ευκαιρία για τις περιοχές που καλούνται να αφήσουν πίσω τους το παλιό παραγωγικό μοντέλο και να χτίσουν το επόμενο κεφάλαιο της οικονομικής τους ιστορίας.

Τα χρήματα αυτά δεν αφορούν αποκλειστικά τη Δυτική Μακεδονία, αλλά συνολικά τις Ηπειρωτικές Περιοχές Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης, στις οποίες περιλαμβάνονται η Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας και οι Δήμοι Μεγαλόπολης, Οιχαλίας, Γορτυνίας και Τρίπολης στην Περιφέρεια Πελοποννήσου. Ωστόσο, για τη Δυτική Μακεδονία, μια περιοχή που έχει σηκώσει το μεγαλύτερο βάρος της ενεργειακής μετάβασης, η συγκεκριμένη δράση έχει ιδιαίτερη σημασία.

Η απολιγνιτοποίηση δεν ήταν απλώς μια αλλαγή στον τρόπο παραγωγής ενέργειας. Ήταν μια βαθιά οικονομική και κοινωνική μεταβολή που επηρέασε επιχειρήσεις, εργαζόμενους και ολόκληρες τοπικές κοινωνίες. Για δεκαετίες η οικονομία της περιοχής κινήθηκε γύρω από τη λιγνιτική δραστηριότητα και σήμερα το μεγάλο ζητούμενο είναι αν η επόμενη ημέρα θα στηριχθεί σε ένα νέο παραγωγικό μοντέλο ή αν θα παραμείνει μια περίοδος αναμονής και αβεβαιότητας.

Η νέα χρηματοδοτική δράση δίνει τη δυνατότητα σε υφιστάμενες, νέες και υπό σύσταση επιχειρήσεις να επενδύσουν στον εκσυγχρονισμό, στον εξοπλισμό, στις ψηφιακές εφαρμογές, στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, στη μεταποίηση και σε άλλους τομείς που μπορούν να ενισχύσουν την ανταγωνιστικότητα της τοπικής οικονομίας.

Οι αριθμοί είναι αναμφίβολα σημαντικοί. Ποσοστά ενίσχυσης που φτάνουν έως το 70% για μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις, επενδυτικά σχέδια εκατοντάδων χιλιάδων ή και εκατομμυρίων ευρώ, δημιουργούν ένα περιβάλλον που μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης για νέες επιχειρηματικές προσπάθειες.

Όμως η πραγματική αξία μιας χρηματοδότησης δεν κρίνεται από το ποσό που ανακοινώνεται. Κρίνεται από το αποτύπωμα που αφήνει στην κοινωνία.

Το μεγάλο ερώτημα για τη Δυτική Μακεδονία είναι αν αυτά τα εργαλεία θα οδηγήσουν σε επενδύσεις που θα παράγουν πλούτο, θέσεις εργασίας και προοπτική ή αν θα περιοριστούν για ακόμη μία φορά σε μια διαδικασία απορρόφησης κονδυλίων χωρίς ουσιαστική αλλαγή στην καθημερινότητα των πολιτών.

Η περιοχή δεν χρειάζεται απλώς περισσότερες επιδοτήσεις. Χρειάζεται ένα ξεκάθαρο σχέδιο για το τι θέλει να γίνει τα επόμενα χρόνια. Χρειάζεται επενδύσεις που θα αξιοποιούν τα συγκριτικά της πλεονεκτήματα, θα ενισχύουν την τοπική παραγωγή και θα δίνουν λόγο στους νέους ανθρώπους να παραμείνουν στον τόπο τους.

Ειδικά για περιοχές όπως τα Γρεβενά, όπου η επιχειρηματική βάση αποτελείται σε μεγάλο βαθμό από μικρές και οικογενειακές επιχειρήσεις, η πρόκληση είναι διπλή. Από τη μία πλευρά υπάρχει η ανάγκη στήριξης των υφιστάμενων δραστηριοτήτων και από την άλλη η ανάγκη δημιουργίας νέων επιχειρηματικών πυρήνων σε τομείς όπως η αγροδιατροφή, ο τουρισμός, η μεταποίηση και οι σύγχρονες υπηρεσίες.

Η Δίκαιη Αναπτυξιακή Μετάβαση δεν θα κριθεί στις εξαγγελίες και στις προσκλήσεις χρηματοδότησης. Θα κριθεί στο αποτέλεσμα. Στο αν σε λίγα χρόνια θα υπάρχουν περισσότερες επιχειρήσεις, περισσότερες θέσεις εργασίας και μια οικονομία λιγότερο εξαρτημένη από το παρελθόν.

Τα 140 εκατ. ευρώ είναι μια σημαντική ευκαιρία. Δεν είναι όμως η λύση από μόνα τους. Η ευκαιρία αυτή απαιτεί σωστό σχεδιασμό, ταχύτητα, συνεργασία και κυρίως επενδύσεις με όραμα.

Το πραγματικό στοίχημα της νέας περιόδου είναι ένα: οι επιδοτήσεις να μετατραπούν σε πραγματικές επενδύσεις και η Δίκαιη Μετάβαση να γίνει πράξη ανάπτυξης για τις κοινωνίες που την έχουν περισσότερο ανάγκη.

Αγγελική Βερόγκου