Δυτική Μακεδονία: Νέες επενδύσεις μετά την εποχή του λιγνίτη
Σε μια νέα ενεργειακή και τεχνολογική κατεύθυνση κινείται σταδιακά η Δυτική Μακεδονία, καθώς οι εκτάσεις και οι υποδομές που για δεκαετίες συνδέθηκαν με την εξόρυξη και την καύση λιγνίτη αποκτούν νέες χρήσεις.
Στο επίκεντρο βρίσκεται το επενδυτικό πρόγραμμα της ΔΕΗ, ύψους 5,75 δισ. ευρώ έως το 2030. Ο σχεδιασμός περιλαμβάνει μεγάλης κλίμακας φωτοβολταϊκά πάρκα, έργα αποθήκευσης ενέργειας, αντλησιοταμίευση, παραγωγή πράσινου υδρογόνου και νέες υποδομές τηλεθέρμανσης. Παράλληλα, στον Άγιο Δημήτριο σχεδιάζεται η ανάπτυξη Mega Data Center, που θα μπορούσε να προσθέσει έναν νέο τεχνολογικό πυλώνα στην περιοχή.
Η εικόνα αυτή παρουσιάστηκε και κατά την πρόσφατη επίσκεψη του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη στη Δυτική Μακεδονία, όπου επισκέφθηκε την υπό κατασκευή μονάδα Συμπαραγωγής Ηλεκτρισμού και Θερμότητας Υψηλής Απόδοσης (ΣΗΘΥΑ), στον χώρο του πρώην ΑΗΣ Καρδιάς. Ο πρωθυπουργός συνοδευόταν από τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρο Παπασταύρου, ενώ την παρουσίαση του έργου έκανε ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της ΔΕΗ Γιώργος Στάσσης.
Η μονάδα ΣΗΘΥΑ αποτελεί επένδυση 80 εκατ. ευρώ και προορίζεται να καλύψει ανάγκες τηλεθέρμανσης σε Κοζάνη, Εορδαία και Αμύνταιο. Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, η λειτουργία της αναμένεται να ξεκινήσει σταδιακά από το φθινόπωρο, με την ολοκλήρωση του έργου να προβλέπεται έως το τέλος του 2026.
Η Καρδιά ως ενεργειακός κόμβος
Ο πρώην ΑΗΣ Καρδιάς αποτελεί ένα από τα σημεία όπου αποτυπώνεται η προσπάθεια αξιοποίησης των παλαιών ενεργειακών εγκαταστάσεων με νέες τεχνολογίες. Στην περιοχή προβλέπεται μονάδα αντλησιοταμίευσης ισχύος 350 MW, με δύο ταμιευτήρες, ενώ έχουν ήδη εγκατασταθεί μπαταρίες ισχύος 50 MW.
Στον ευρύτερο σχεδιασμό περιλαμβάνονται επίσης ηλεκτρολέβητες και σύγχρονοι πυκνωτές, με στόχο την ενίσχυση της ευστάθειας του ηλεκτρικού συστήματος. Παράλληλα, στα πρώην λιγνιτικά πεδία αναπτύσσονται φωτοβολταϊκά έργα και σχεδιάζονται νέες μονάδες αποθήκευσης και παραγωγής πράσινου υδρογόνου.
Η συγκέντρωση διαφορετικών ενεργειακών τεχνολογιών στις ίδιες περιοχές σηματοδοτεί τη μετάβαση από ένα μοντέλο που βασιζόταν κυρίως στον λιγνίτη σε ένα πιο διαφοροποιημένο ενεργειακό σύστημα.
Το ζήτημα της απασχόλησης
Ιδιαίτερο βάρος δίνεται και στις επιπτώσεις των επενδύσεων στην απασχόληση. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις που παρουσιάστηκαν, το επενδυτικό πρόγραμμα της ΔΕΗ αναμένεται να δημιουργήσει περισσότερες από 1.800 θέσεις εργασίας κατά την κατασκευή των έργων και περίπου 700 μόνιμες θέσεις κατά τη λειτουργία τους.
Ξεχωριστό ενδιαφέρον παρουσιάζει το σχέδιο για το Mega Data Center στον Άγιο Δημήτριο. Η συγκεκριμένη επένδυση διαφοροποιείται από τα παραδοσιακά ενεργειακά έργα και συνδέει την ενεργειακή υποδομή της περιοχής με τις ανάγκες των ψηφιακών υποδομών. Το τελικό οικονομικό και εργασιακό της αποτύπωμα θα εξαρτηθεί, μεταξύ άλλων, από την κλίμακα και τον τρόπο υλοποίησής της.
Η μετάβαση στη μεταλιγνιτική εποχή βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο της οικονομικής πορείας της Δυτικής Μακεδονίας. Οι επενδύσεις που βρίσκονται σε εξέλιξη ή σχεδιάζονται δημιουργούν μια νέα εικόνα για την περιοχή, όμως το κρίσιμο ζητούμενο παραμένει η πρακτική τους αποτύπωση στην τοπική οικονομία, στην απασχόληση και στη δημιουργία ενός παραγωγικού μοντέλου με διάρκεια.
Η επόμενη περίοδος θα δείξει αν ο σχεδιασμός αυτός μπορεί να μετατρέψει τις πρώην λιγνιτικές εκτάσεις σε σταθερούς πυλώνες ενέργειας, τεχνολογίας και ανάπτυξης.
Στυλιανή Δερμιτζάκη
