Από τις πιο αργές χώρες στην απονομή Δικαιοσύνης η Ελλάδα

Νέα μελέτη του ΚΕΦΙΜ καταγράφει τις μεγάλες καθυστερήσεις στα ελληνικά δικαστήρια, ενώ θετικά είναι τα πρώτα δείγματα από την εφαρμογή του νέου Δικαστικού Χάρτη.

Η Ελλάδα εξακολουθεί να συγκαταλέγεται στις χώρες με τις μεγαλύτερες καθυστερήσεις στην απονομή της Δικαιοσύνης στην Ευρωπαϊκή Ένωση, σύμφωνα με νέα μελέτη πολιτικής του ΚΕΦΙΜ με τίτλο «Η ακτινογραφία της Ελληνικής Δικαιοσύνης σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΕ».

Τα στοιχεία για το 2024 είναι ιδιαίτερα αποκαλυπτικά, καθώς ο συνολικός χρόνος εκδίκασης αστικών, εμπορικών και διοικητικών υποθέσεων σε πρώτο βαθμό φτάνει στην Ελλάδα τις 638 ημέρες, όταν η διάμεση τιμή στην Ευρωπαϊκή Ένωση είναι μόλις 100 ημέρες.

Ακόμη πιο ανησυχητική είναι η εικόνα στις αστικές και εμπορικές υποθέσεις, όπου ο μέσος χρόνος επίλυσης ανέρχεται στις 737 ημέρες, ενώ στις υποθέσεις προστασίας καταναλωτή η αναμονή αγγίζει τις 1.643 ημέρες, δηλαδή περίπου 4,5 χρόνια. Όπως επισημαίνει η μελέτη, όταν μια υπόθεση χρειάζεται τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα για να ολοκληρωθεί, η δικαστική προστασία χάνει σημαντικό μέρος της ουσιαστικής της αξίας.

Η έρευνα υπογραμμίζει ότι οι μεγάλες καθυστερήσεις δεν επηρεάζουν μόνο τους πολίτες που αναζητούν δικαίωση, αλλά δημιουργούν αβεβαιότητα στην οικονομία, αυξάνουν το κόστος για επιχειρήσεις και επενδυτές και επηρεάζουν αρνητικά την ανάπτυξη και τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας.

Την ίδια στιγμή, η διοικητική δικαιοσύνη παρουσιάζει καλύτερη εικόνα, καθώς το ποσοστό επίλυσης των υποθέσεων παραμένει πάνω από το 100%, γεγονός που σημαίνει ότι μειώνεται σταδιακά ο όγκος των εκκρεμών υποθέσεων.

Η μελέτη καταγράφει ακόμη σημαντικές διαφοροποιήσεις ανά κατηγορία υποθέσεων. Θεαματική βελτίωση σημειώθηκε στις υποθέσεις νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες, όπου η μέση διάρκεια εκδίκασης μειώθηκε κατά 89%. Αντίθετα, σημαντικές καθυστερήσεις παρουσιάστηκαν στις υποθέσεις δωροδοκίας, με αύξηση της διάρκειας κατά περίπου 62%, καθώς και στις διαδικασίες ενώπιον των εθνικών αρχών ανταγωνισμού, όπου ο χρόνος αυξήθηκε κατά 53%.

Θετικά χαρακτηρίζονται τα πρώτα αποτελέσματα από την εφαρμογή του νέου Δικαστικού Χάρτη. Εννέα μήνες μετά την έναρξη της εφαρμογής του, ο εκτιμώμενος χρόνος έκδοσης αποφάσεων στα Πρωτοδικεία μειώθηκε από 705 σε 364 ημέρες, παρουσιάζοντας μείωση της τάξης του 48%. Στην Αθήνα η μείωση έφτασε το 64%, στη Θεσσαλονίκη το 40% και στον Πειραιά το 23%.

Παράλληλα, βρίσκονται σε εξέλιξη σημαντικά έργα ψηφιακού μετασχηματισμού της Δικαιοσύνης, όπως η επέκταση του Ολοκληρωμένου Συστήματος Διαχείρισης Δικαστικών Υποθέσεων και η ανάπτυξη του Ηλεκτρονικού Φακέλου Υπόθεσης. Ωστόσο, οι συντάκτες της μελέτης επισημαίνουν ότι η επιτυχία των μεταρρυθμίσεων θα κριθεί από την αποτελεσματική εφαρμογή τους και από το κατά πόσο θα οδηγήσουν σε ουσιαστική και μόνιμη μείωση των καθυστερήσεων.

Ο πρόεδρος του ΚΕΦΙΜ, Νίκος Ρώμπαπας, τονίζει ότι η καθυστέρηση στην απονομή της Δικαιοσύνης εξακολουθεί να αποτελεί μία από τις σημαντικότερες θεσμικές αδυναμίες της χώρας, επισημαίνοντας ότι απαιτείται συνέχιση των μεταρρυθμίσεων, επιτάχυνση της ψηφιοποίησης και διαρκής αξιολόγηση των αποτελεσμάτων, ώστε οι πολίτες να αποκτήσουν ταχύτερη και αποτελεσματικότερη πρόσβαση στη Δικαιοσύνη.

Αγγελική Βερόγκου